Lactobacillus, Bifidobacterium, Saccharomyces: Ποια Στελέχη για Ποιο Πρόβλημα

Λοιπόν, ας μπούμε στο θέμα απευθείας! Τα προβιοτικά — οι «καλοί» μικροοργανισμοί που ζουν στο έντερό μας — είναι πλέον σε κάθε συζήτηση που έχει να κάνει με την υγεία. Και δεν είναι παράλογο. Όμως, το «να πάρω προβιοτικά» δεν ακούγεται σαν κάτι συγκεκριμένο, έτσι δεν είναι;

Γιατί, εντάξει, όλοι γνωρίζουμε  ότι είναι ευεγερτικά για το έντερο. Το θέμα είναι αν έχεις γνώση  ποιο στέλεχος χρειάζεσαι για το δικό σου πρόβλημα; Γιατί, ναι δεν είναι όλα τα προβιοτικά ίδια! Υπάρχουν τρεις μεγάλες «οικογένειες» να είναι στο προσκήνιο εδώ: τα Lactobacillus, τα Bifidobacterium και τα Saccharomyces.

Και το κάθε ένα έχει την δική του δυναμική. Άλλο κάνει για τη διάρροια, άλλο για το φούσκωμα, άλλο για το ανοσοποιητικό. Πάμε να το αναλύσουμε λίγο;

Τι είναι τα Προβιοτικά και γιατί τα χρειαζόμαστε;

Προσπάθησε να σκεφτείς  το έντερό σου ως ένα πολυσύχναστο δρόμο. Μέσα εκεί, ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί — βακτήρια, μύκητες και ιοί. Αυτός ο πληθυσμός λέγεται μικροβίωμα. Όταν όλα δουλευουν σωστά, έχουμε ισορροπία: πολλούς «καλούς» και λίγους «κακούς».

Αλλά η ισορροπία αυτή, δυστυχώς, μπορεί να αλλάξει. Το άγχος, κακή διατροφή, αντιβιοτικά, ακόμα και το… jet lag. Όταν θα συμβεί αυτό, ξεκινούν τα δύσκολα: φούσκωμα, δυσκοιλιότητα, διάρροια, ακόμα και το ανοσοποιητικό σου μπορεί να πάρουν άσχημη τροπή. Πώς να ενισχύσεις το ανοσοποιητικό σου φυσικά; Αυτός είναι ένας καλός τρόπος να κάνεις μια αρχή.

Κάπου εδώ λοιπόν έρχονται τα προβιοτικά. Είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που, όταν το πάρουμε σε επαρκείς ποσότητες, προσφέρουν οφέλη στην υγεία του οργανισμού. Ενισχύουν τους «καλούς» στρατιώτες, απομακρύνουν τους «κακούς» και επαναφέρουν την ηρεμία στο έντερο.

Lactobacillus: Ο «καλός» εργάτης του γαλακτικού οξέος

Η οικογένεια των Lactobacillus είναι από τις πιο γνωστές και πολυάριθμες στο έντερο. Τους ανακαλύπτεις σε πολλά τρόφιμα, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ. Η κύρια λειτουργία τους; Παράγουν γαλακτικό οξύ, το οποίο ρίχνει το pH του εντέρου, δημιουργώντας ένα αφιλόξενο περιβάλλον για τα παθογόνα βακτήρια.

Σημαντικά Στελέχη Lactobacillus & τι κάνουν:

• Lactobacillus acidophilus: Ένας σούπερ όπλο! Συμμετέχει  στη γενική υγεία του πεπτικού, βοηθά στη δυσανεξία στη λακτόζη και μπορεί να μειώσει τη συχνότητα της κολπίτιδας. Αν σε προβληματίζουν προβλήματα με το στομάχι, το acidophilus τότε βρήκες έναν φίλο.
• Lactobacillus rhamnosus GG (LGG): Ο ειδικός στη διάρροια! Έχει μελετηθεί εκτενώς για την πρόληψη και τη θεραπεία της διάρροιας που προκαλείται από αντιβιοτικά, ιογενείς λοιμώξεις και διάρροια των ταξιδιωτών. Ο απόλυτος οδηγός για τις βιταμίνες θα σε οδηγήσει στο δρόμο που  οι βιταμίνες συμπληρώνουν την υγεία του εντέρου.
• Lactobacillus plantarum: Για το ευερέθιστο έντερο (IBS). Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να μας ηρεμήσει από συμπτώματα όπως το φούσκωμα, ο πόνος και η ακανόνιστη κινητικότητα του εντέρου. Επίσης, έχει συσχετιστεί με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού.
• Lactobacillus gasseri: Μερικές έρευνες υποδηλώνουν ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του σπλαχνικού λίπους και του σωματικού βάρους, αν και χρειάζεται περισσότερη μελέτη.

Bifidobacterium: Οι φύλακες της εντερικής επένδυσης

Τα Bifidobacterium είναι εξίσου σημαντικά, ειδικά για το παχύ έντερο. Είναι οι «φύλακες» της εντερικής σου επένδυσης, που παράγει οξικό και γαλακτικό οξύ. Συμβάλλουν στην παραγωγή βιταμινών του συμπλέγματος Β και στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Σημαντικά Στελέχη Bifidobacterium & τι κάνουν:

• Bifidobacterium lactis: Ενισχύει το ανοσοποιητικό, μεγάλος βοηθός στη δυσκοιλιότητα και βελτιώνει τη λειτουργία του εντέρου. Πολύ καλό για την γενικότερη  ευεξία του οργανισμού και για όσους έχουν θέμα με το «μπλοκάρισμα».
• Bifidobacterium longum: Πολύ συχνά συνδέεται με τη βελτίωση της διάθεσης και τη μείωση του στρες, μέσω της αλληλεπίδρασης άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Ακόμα, μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα του IBS.
• Bifidobacterium breve: Στέλεχος που έχει ερευνηθεί για την υποστήριξη της υγείας των βρεφών και τη μείωση της φλεγμονής, αλλά και για τη βελτίωση της δυσκοιλιότητας σε ενήλικες.

Saccharomyces boulardii: Η ζύμη-μαχητής

Η Saccharomyces boulardii είναι μια ειδική περίπτωση — δεν είναι βακτήριο, αλλά μια ευεργετική ζύμη! Και έχει απίστευτη αντοχή. Επιβιώνει στο όξινο περιβάλλον του στομάχου και να φτάσει ανέπαφη στο έντερο. Μην το σκέφτεσαι συνεχώς όμως γιατί— είναι από τους πιο δυνατούς συμμάχους!

Τι κάνει η Saccharomyces boulardii:

• Κατά της διάρροιας: Αποτελεί την πρώτη  επιλογή για την πρόληψη και τη θεραπεία της διάρροιας από αντιβιοτικά, τη διάρροια των ταξιδιωτών και άλλους τύπους διάρροιας. Μπορεί ακόμα και να μειώνει την διάρκεια και τη σοβαρότητα της οξείας διάρροιας.
• Ενισχύει το ανοσοποιητικό: Υποστηρίζει την άμυνα του οργανισμού, ειδικά στο έντερο, ενισχύοντας την παραγωγή IgA (αντισωμάτων) και προστατεύοντας από παθογόνους μικροοργανισμούς. Οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του COVID-19 μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό, και εδώ τα προβιοτικά έχουν μεγάλη σημασία.
• Βοηθά στην εξάλειψη του H. pylori: Χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική θεραπεία για την εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού.

Πώς να επιλέξεις το σωστό προβιοτικό για σένα

Αρκετοί εδώ χρειάζονται βοήθεια. Λογικό. Η επιλογή δεν είναι απλή, αφού όπως είπαμε, κάθε στέλεχος χρησιμοποιείται για άλλο πράγμα. Δες πώς έχουν τα πράγματα:

• Συγκεκριμένο πρόβλημα, συγκεκριμένο στέλεχος: Αν έχεις IBS, ψάξε για Lactobacillus plantarum ή Bifidobacterium longum. Αν έχεις διάρροια από αντιβιοτικά, Saccharomyces boulardii ή Lactobacillus rhamnosus GG. Μην τρελαίνεσαι να παίρνεις κάτι «γενικό» αν έχεις ένα συγκεκριμένο ζήτημα.
• Αριθμός CFU (Colony Forming Units): Είναι η «δύναμη» του προβιοτικού. Κυμαίνονται από 1 δισεκατομμύριο (10^9) έως 50 δισεκατομμύρια CFU ή και παραπάνω. Η δόση εξαρτάται από το στέλεχος και το πρόβλημα. Πάντα συμβουλέψου τις οδηγίες του κατασκευαστή ή τον γιατρό σου.
• Ποικιλία στελεχών: Κάποιες φορές, ένα «μείγμα» προβιοτικών με πολλά στελέχη είναι καλύτερο, ειδικά για τη γενική υγεία του εντέρου ή αν δεν έχεις ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα.
• Μορφή χορήγησης: Κάψουλες, σκόνη, υγρά. Σημαντικό είναι η μορφή να εξασφαλίζει την επιβίωση των προβιοτικών μέχρι το έντερο. Ορισμένα είναι εντεροδιαλυτά.
• Πρεβιοτικά: Κάποια συμπληρώματα περιέχουν και πρεβιοτικά (φυτικές ίνες που «ταΐζουν» τα προβιοτικά). Αυτός ο συνδυασμός λέγεται συμβιοτικό και σε βοηθάει απίστευτα.

Πότε να πάρω προβιοτικά και πόση δόση;

Γενικά, πάρε τα προβιοτικά με το φαγητό ή λίγο πριν, για να μεγαλώσειςτις πιθανότητες επιβίωσής τους από τα οξέα του στομάχου. Κάποια, βέβαια, είναι σχεδιασμένα να έχουν αντοχή και με άδειο στομάχι. Διάβασε προσεκτικά τις οδηγίες. Η δόση; Εξαρτάται. Για τη γενική υγεία, 1-10 δισεκατομμύρια CFU την ημέρα μπορεί να είναι αρκετά. Για κάποια προβλήματα, μπορεί να χρειαστείς 20-50 δισεκατομμύρια ή και περισσότερα, πάντα με την καθοδήγηση επαγγελματία υγείας. Διαλειμματική νηστεία και συμπληρώματα – ένα άλλο θέμα που έχει τις ιδιαιτερότητές του.

Προτεινόμενο Προϊόν

PharmShop

Water Kefir 250ml - Biogel Αγγούρι

3,50 €

Αγορά →

Παρενέργειες, Αλληλεπιδράσεις & Προφυλάξεις

Δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείς, τα προβιοτικά είναι γενικά ασφαλή για τον περρισότερο κόσμο. Όμως, όπως με όλα, υπάρχουν κάποια που πρέπει να δώσεις σημασία:

• Ήπιες παρενέργειες: Αρχικά , μπορεί να νιώσεις λίγο φούσκωμα, αέρια ή ήπια στομαχική δυσφορία, καθώς το έντερό σου προσαρμόζεται. Συνήθως, περνούν σε λίγες μέρες. Αν έχεις στομάχι από μπετόν, ίσως και να μην καταλάβεις τίποτα!
• Σοβαρές παρενέργειες: Πολύ σπάνιες, αλλά σε άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή, πολύ βαριά υποκείμενα νοσήματα ή όσους φέρουν κεντρικό φλεβικό καθετήρα, υπάρχει μικρός κίνδυνος λοιμώξεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, απαιτείται ιατρική επίβλεψη.
• Εγκυμοσύνη & Θηλασμός: Θεωρούνται γενικά ασφαλή, αλλά πάντα να επικοινωνείς με τον γιατρό σου πριν πάρεις οτιδήποτε.
• Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα: Αν παίρνεις αντιβιοτικά, μην παίρνεις το προβιοτικό την ίδια στιγμή. Πάρε το τουλάχιστον 2-3 ώρες πριν ή μετά την αντιβίωση, για να μην «σκοτώσεις» τους καλούς μικροοργανισμούς.
• Ανοσοκατασταλτικά: Αν παίρνεις φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό, πάρε τη συμβουλή από τον γιατρό σου.

Ποιοι πρέπει να τα αποφεύγουν ή να είναι προσεκτικοί:

• Άτομα με σοβαρά ανοσοκατεσταλμένα συστήματα (π.χ. μετά από μεταμόσχευση οργάνων, χημειοθεραπεία).
• Άτομα με σύνδρομο βραχέος εντέρου.
• Πολύ βαριά άρρωστοι ασθενείς σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο καιρό πρέπει να παίρνω προβιοτικά;

Δεν υπάρχει μια μόνο απάντηση. Για οξεία προβλήματα (π.χ. διάρροια), μπορεί να αρκούν λίγες μέρες ή εβδομάδες. Για χρόνια προβλήματα (π.χ. IBS) ή για γενική υποστήριξη, μπορεί να χρειαστεί μακροχρόνια χρήση. Πάντα δίπλα σου  έναν επαγγελματία υγείας για εξατομικευμένη συμβουλή.

Μπορώ να πάρω προβιοτικά μαζί με αντιβιοτικά;

Ναι, είναι μάλιστα πολύ συχνά απαραίτητο για την πρόληψη της διάρροιας από αντιβιοτικά. Όμως  πρέπει να υπάρχει διαφορά ώρας (τουλάχιστον 2-3 ώρες) μεταξύ της λήψης του αντιβιοτικού και του προβιοτικού, ώστε το προβιοτικό να μην μείνει αδρανές.

Υπάρχουν προβιοτικά για απώλεια βάρους;

Ορισμένα στελέχη, όπως το Lactobacillus gasseri, έχουν μελετηθεί για πιθανή επίδραση στη μείωση του σπλαχνικού λίπους και του σωματικού βάρους. Ωστόσο, τα προβιοτικά δεν είναι λιποδιαλύτες. Αποτελούν ένα συμπληρωματικό εργαλείο σε ένα ολοκληρωμένο πλάνο διατροφής και άσκησης. Μην περιμένεις μεγάλα αποτελέσματα!

Τι είναι τα πρεβιοτικά και ποια η διαφορά τους με τα προβιοτικά;

Τα προβιοτικά είναι οι ζωντανοί, ωφέλιμοι μικροοργανισμοί. Τα πρεβιοτικά είναι μη εύπεπτες φυτικές ίνες (όπως η ινουλίνη ή οι φρουκτοολιγοσακχαρίτες) που λειτουργούν ως «τροφή» για τα προβιοτικά, βοηθώντας τα να αναπτυχθούν και να ευδοκιμήσουν στο έντερο. Συχνά υπάρχουν μαζί σε συμπληρώματα.

Χρειάζομαι προβιοτικά αν τρώω γιαούρτι;

Το γιαούρτι και άλλα ζυμωμένα τρόφιμα (κεφίρ, ξινολάχανο) περιέχουν προβιοτικά. Ωστόσο, η ποσότητα και η ποικιλία των στελεχών μπορεί να μην φτάνει για να αντιμετωπίσει ένα υπάρχον πρόβλημα ή να αναπληρώσει ένα πολύ διαταραγμένο μικροβίωμα. Τα συμπληρώματα προσφέρουν στοχευμένες δόσεις και συγκεκριμένα στελέχη.

Σύνοψη

Τα προβιοτικά αποτελούν ζωτικό κομμάτι της υγείας του εντέρου και του οργανισμού γενικότερα, με κάθε στέλεχος να προσφέρει εξειδικευμένα οφέλη. Είδαμε ότι τα Lactobacillus είναι ειδικοί σε προβλήματα όπως η διάρροια (LGG) και το IBS (plantarum), ενώ τα Bifidobacterium ενισχύουν το ανοσοποιητικό και τη διάθεση (longum). Η Saccharomyces boulardii, ως ευεργετική ζύμη, είναι ο αδιαμφισβήτητος μαχητής κατά της διάρροιας. Αν γίνει η σωστή επιλογή προβιοτικούη οποία  βασίζεται στην αναγνώριση του συγκεκριμένου προβλήματος, τη σωστή δοσολογία (CFU) και την ποιότητα του προϊόντος τότε θα έχουμε το ιδανικό αποτέλεσμα. Είναι σημαντικό να διαβάζετε τις οδηγίες και να συμβουλεύεστε επαγγελματία υγείας, κυρίως σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης, θηλασμού ή λήψης φαρμάκων, ώστε να αποφύγετε τυχόν παρενέργειες ή αλληλεπιδράσεις. Τα προβιοτικά είναι ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά η γνώση είναι το κλειδί για να αξιοποιήσετε πλήρως τα οφέλη τους.

Disclaimer

Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου παρέχεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να θεωρείται ιατρική συμβουλή. Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής, συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας, ειδικά αν έχετε κάποια πάθηση, είστε έγκυος, θηλάζετε ή λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή.

Δείτε επίσης: Ανακαλύψτε όλα τα σχετικά προϊόντα στην κατηγορία μας Πρωτεΐνη για να βρείτε την ιδανική λύση για τις ανάγκες σας.

Πηγές

1. Examine.com: Probiotics – Scientific evidence for dosage, benefits, side effects, and more.
2. PMC: Probiotics in the management of gastrointestinal diseases.
3. Healthline: Probiotics 101: A Simple Guide to a Complex Topic.
4. PMC: The Role of Lactobacillus and Bifidobacterium in Preventing and Treating Antibiotic-Associated Diarrhea.
5. Mayo Clinic: Can probiotics prevent antibiotic-associated diarrhea?
6. PMC: Lactobacillus plantarum 299v for the treatment of irritable bowel syndrome.
7. NIH Office of Dietary Supplements: Probiotics – Fact Sheet for Health Professionals.